Монгол Мөрөөдөл

Хүн мөрөөддөг. Хүн мөрөөдөлд автахдаа л жинхэнэ хүн чанараа мэдэрдэг. Мөрөөдөл бол хүнийг хүн болгодог тэр зүйл мөн. Гэтэл амьтан мөрөөдөхгүй. Ингэхлээр мөрөөдөл нь хүнийг амьтнаас ялгах гол ялгаа байх нь. Хүний хувьд ийм бол үндэстний хувьд бас тийм. Мөрөөдөлгүй хүн адгуус лугаа, мөрөөдөлгүй үндэстэн сүрэг лугаа.

Удирдагч

Удирдагч бол

    -  гишгэх газаргүй ширэнгэн ойд бусдынхаа урд гарч, зам гаргадаг зоригтон

    -  алдаа, хүндрэл, бэрхшээлийг шийдвэрлэхээр дуудагдсан сэтгэгч

    -  хоцрогдол, өөрчлөлт, сорилтыг ялан дийлэхээр томилогдсон жанжин

    -  сайн сайхан амьдралд учран золгуулдаг халамжилан хүмүүжүүлэгч

    -  шинэ ирээдүйг бүтээн байгуулдаг инженер

    -  өрөөлийн төлөө гэрэлтэн өөрийгөө элээх Лаа. 

Спамыг зогсоов

Спам (spam) гэдгийг цахим шуудан, мессенжер ашигладаг хүн болгон бараг мэднэ дээ. Хүсээгүй байхад чинь чам уруу ирдэг янз янзын бараа бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний зар суртчилгаа, мөн хувийн мэдээллийг чинь олж авах, залилан хуурах, сэтгэл зүйн дайралт, дарамт хийсэн захиа, мессежүүдийг бид спам гэдэг.  Зарим нь ч бол бүр аймаар л даа. Чи энэ захиаг (эсвэл мессеж) тэдэн цагийн дотор тэдэн хүнд илгээхгүй бол тийм гай чамд тохиолдоно гээд л. За тэгээд энийг нь уншсан хүнд айхгүй ч гэсэн аягүй санагдана биздээ. Тэгээд нөгөө хүн цааш нь дахиад наян хүнд нөгөө спамыг нь илгээнэ. Харин  би тиймэрхүү мессежний ганц хоёр эхний үгийг нь хараад л өө нөгөөх ирж гээд л цааш уншилгүй шууд хаачихдаг. Мэйлийг нь бол мэдээж спам гээд тэмдэглэчихдэг.

Гэтэл одоо юм хөгжихийн хэрээр гар утсан дээр минь мөн л нөгөө спам мессежүүд ирдэг болсон. Ялангуяа мобигийн дугаар дээр ирдэг спам мессежүүд сүүлийн үед их олширсон, цаашид бол бүр олширох шинжтэй. Тийм компаний тийм шинэ цамц, өмд, оймс тэгж хямдарлаа, тийм шинэ кино, жүжиг тэнд гарна гээд л өглөө оройгүй, өдөр шөнөгүй намайгаа хүсээгүй байхад утсанд минь ирээд л, бөмбөгдөөд л байна. Ер нь бараа бүтгээгдэхүүн, үйлчилгээгээ мессежээр нийтэд суртчилах сонирхолтой компаниуд ч олширч байгаа бололтой. Аргагүй л дээ бусад оператороо бодвол моби хамгийн олон буюу нэг сая хэрэглэгчтэй гэдэг болохоор тэр биз. Мөн илгээсэн хэрэглэгчийн тооноосоо хамаараад мобид ч өөрт нь хэдэн зоосны ашигтай байх.

За мессеж ирлээ. Нөгөө хүлээж буй хүнээс мессеж ирж гэж бодоод үзэхэд нөгөө л спам. Нөгөө спамуудаа устгана, дахиад л маргааш нь өөр спамууд ирнэ. Сүүлдээ мессеж ирвэл нөгөө спам гуай л ирж байгаа биз гээд тоохгүй. Гэтэл жинхэнэ надад хэрэгтэй мессежээ уншилгүй өнгөрөөчихсөн байна. Мэдээж цаг үеэсээ хоцорчихсон  мессежний мэдээлэл ямар үнэ цэнэтэй байхав дээ. Гэх мэтчилэн минийхээ цагаас хумс хумсаар хумслаад, би тэрэнд нь бяцхан бяцхан дөнгүүлээд л байна, нөгөөтэйгүүр тэр ирсэн спамтай зууралдах нь өөрөө хамгийн ядаргаатай зүйл. Хэрэглэгч хүсээгүй байхад спам мессежээр бөмбөгдөөд байхыг нь хууль эрх зүйн талаасаа зөвшөөрсөн ч юм уу, зөвшөөрөөгүй ч юм уу бүү мэд.

Ер нь хүн өөрөө хүсвэл тэр мэдээллийг хайж олоод үзнэ биз, хүсээгүй байхад тэрүүгээр учир зүггүй бөмбөгдөх нь хамгийн утгагүй. Гол нь олоод үзэх боломжийг нээлттэй үлдээвэл болоо. Бусад нь хэрэглэгчийн өөрийнх нь асуудал баймаар.

Харин саяхан твийтерийн жиргээчид энэ талаар шүүмжлэлтэй нь аргагүй жиргэцгээж байна. Жиргээн дундаас мобигийн спамыг утсан дээрээ хүлээж авмааргүй бол 522 дугаар уруу Off мессеж илгээдгийг мэдэж авлаа. Тэгээд ямар ч байсан мобигоос утсан дээрээ нэг ч гэсэн спам ирэхийг зогсоов. Зүй нь анхнаасаа тохиргоо (default) нь Off байх ёстой баймаар. Харин энэ спамыг яаж зогсоохыг мэдэхгүй бөмбөгдүүлж байгаа нь хичнээн байгаа бол? 

Кофе бидэн хоёр

Кофе бол миний хувьд сэргээш болжээ. Энэхүү сэргээшт би гэдэг хүн дурлаж ороод бараг арваад жил болчихож. Анх оюутан болж хөдөөнөөс хотод ирсний дараахан хамаатныхаа нэгэн айлд анх амталж үзээд. Нэг тийм түлэнхий ч юм шиг, нялуувтар их л сонин амттай байж билээ.  Тэрнээс хойш толгойгоо сэргээх үүднээс өдөрт ганц нэгээр нь хаан, үе үе өөр юу ч билээ жижиг ууттай кофенуудыг амтархан уусаар сургууль төгсөхөд анх амталж байснаа бодвол хэд хэдэн янзаар нь кофег уугаад, сайн муугаар нь ялгаж, голж шилдэг архаг маягийн кофечин болчихож.

Ажилд орлоо. За бүр их кофенд орж байгаан байлгүй хар нунтаг кофег элсэн чихэртэй хамт өдөрт хэд хэдэн удаа найруулж уудаг боллоо. Тэр үед сүү хийхгүй ээ, сүү хийвэл амт нь сулраад байх шиг. Өмнөх ууж байсан кофенууд нэг л тиймхэн, сулавтар байж гээд л. Ямар сайндаа нэг өдөр аяганыхаа цагаан дотрыг кофены зузаан гэх чинь өнгөр тогттол ууж байгаагаа анзаарч билээ.

За ер нь кофе хэт их ууж байна, эрүүл мэндэд ч муу, би кофег удирдах юм уу, кофе намайг удирдах юм уу гэж бодоод кофеноос татгалзахаар шийдлээ. Кофег өдөрт ганц уудаг боллоо, бүр уухаа болиод нэлээд хэсэг хугацаа болсон. Найзууд маань тамхинаас гарсаан огт татахгүй л байгаа гэдэг, тэгсэн хэсэг хугацааны дараа орчихсон л байдаг. Яг тэрэн шиг би ч гэсэн гарсан шигээ буцаад нэг л мэдэхэд кофендоо орчихсон байсан, өмнөхөөсөө бүр илүү уудаг болсон. Харин тамхийг бол хэрэглэдэггүй, утаанд нь ч дургүй нэгэн.

Одоо ажил дээрээ өглөө ирээд юун түрүүнд кофегоо л ууна. Кофегоо уухгүй бол нэг л тиймхэн, нөгөө бие организм нь шаардаад ч байгаам уу, толгой ч ажиллахгүй, ажил ч олигтой явахгүй байгаа мэт. Харин халуун кофегоо сайхан амталж уугаад, сайхан эрч хүч аваад ажлаа эхлэхэд шал өөр шүү. Ер нь бол юун жүүс, юун кола, юун пийв...  миний хувьд кофе бол  жинхэнэ шидэт ундаа. 

Ингээд кофе бидэн хоёрын анх эхэлсэн дурлал цааш, яаж өрнөж, хэр удахыг би таашгүй. Кофе намайгаа хаядаггүй л юм бол, би кофегоо хаях шинжгүй ээ.

За нэгэн сайхан халуун кофе уучихья байз.